Excursies 2013

2 november 2013 - De Hoeve

De opkomst voor de laatste excursie van de paddenstoelenwerkgroep was hoog. Elf deelnemers verzamelden zich in het centrum van De Hoeve (Weststelingwerf).

De locatie ligt in kilometerhok 202-544, en kenmerkt zich door een verscheidenheid aan biotoopjes: loofbosje met ondermeer beuk, een frequent gemaaid kerkhof, een grazig erf met bomenrand, grazige wegberm met zomereik en amerikaanse eik en nog een groot perceel naaldbos (met een klein stukje beukenbos). Er waren 77 soorten bekend, waarvan zeven op de rode lijst voorkwamen.

Dankzij het gevarieerde terrein was er zelfs laat in het seizoen voldoende te vinden. De excursie leverde maar liefst 94 soorten op. Met deze excursie zijn 68 soorten aan het gebied toegevoegd.

Het merendeel van de gevonden soorten kan onder de noemer algemeen voorkomend gerangschikt worden, zoals de fotogenieke pijpknotszwam (Macrotyphula fistulosa) met okergele tot roodbruine slanke knotsvormige vruchtlichamen die gemakkelijk tot 20 cm hoog kunnen worden.

Voorbeelden van minder algemene soorten die werden gevonden zijn de bleekgele bundelzwam (Pholiota gummosa) en de conische franjehoed (Psathyrella tephrophylla).

Topper van de excursie was de vondst van de holsteelfranjehoed (Psathyrella casca), een zeer zeldzame soort die nu voor de eerste keer in Friesland is waargenomen.

bleekgele bundelzwam(©Gosse Haga)
De bleekgele bundelzwam (Pholiota gummosa) lijkt vaak zomaar ergens willekeurig in het gras te groeien.
Hij groeit dan op ondergronds hout.
(©Gosse Haga, 2013)

26 oktober 2013 - Het Plantsoen (Fochtelooërveen), Ravenswoud

Een tiental personen, inclusief twee gasten uit Noord-Holland, hadden zich op een mooie herfstdag op het parkeerterrein van het Plantsoen verzameld. Het Plantsoen is een aantrekkelijk gebied voor paddenstoelliefhebbers. Vanwege verschillende biotopen in een beperkt gebied is er een grote verscheidenheid aan soorten te vinden. Helaas zijn de schelpenfietspaden verdwenen, waardoor de enigszins kalkminnende soorten langs het fietspad op den duur zullen verdwijnen. Het aantal gemelde soorten is ondertussen ruimschoots de 450 gepasseerd, en daarmee staat het Plantsoen op nummer 1 binnen Friesland.

Een grote groep die op zijn gemak door het struikgewas scharrelt, boekt vaak resultaat. Zo ook tijdens deze excursie. Uiteindelijk konden ruim honderd soorten genoteerd worden. Tijdens deze excursie werden een drietal soorten gevonden die nog niet eerder voor dit kilometerhok (222-555) waren gemeld:

kroontjesfranjehoed en koperrode gordijnzwam(©Sjoerd Greydanus)
De kroontjesfranjehoed (Psathyrella olympiana) en de koperrode gordijnzwam (Cortinarius uliginosus) waren twee hoogtepunten van de excursie
(©Sjoerd Greydanus, 2013)

Naast de fotogenieke paddenstoelen zijn tijdens een excursie ook altijd de zeldzaamheden en bijzonderheden in trek. Deze excursie stelde niet teleur.

Ergens in een vrij onooglijk stukje bos werd op een dikke strooisellaag de kroontjesfranjehoed (Psathyrella olympiana) gevonden. Deze vrij zeldzame franjehoed kenmerkt zich door velumresten die de hoedrand als een kroon omzomen. Deze franjehoed is in Friesland alleen uit het Plantsoen bekend.

Verder werd in grote getale de koperrode gordijnzwam (Cortinarius uliginosus) onder els en wilg gevonden. De koperrode gordijnzwam is een vrij zeldzame paddenstoel die recentelijk alleen in het Drent-Friese Wold en in het Plantsoen is aangetroffen.

Daarnaast is het Plantsoen een gebied waar de zwartvoetkrulzoom (Tapinella atromentosa) talrijk voorkomt. Verder is deze paddenstoel vooral in de naaldbossen van de Waddeneilanden bekend.

Rond drie uur werd de succesvolle excursie afgesloten.

28 september 2013 - It Mandefjild (Bakkeveenster duinen)

Elf personen verzamelden zich op het parkeerterrein bij de hoofdingang van de Bakkeveenster duinen.

Het gebied kent een grote verscheidenheid aan biotopen - duinen (zandverstuivingen), heide, bosgebieden – waar al een overvloed aan soorten is gevonden. Alleen dan moeten de omstandigheden gunstig zijn, en de lange aanhoudende droogte, gevolgd door een periode met schrale wind, leek voor de paddenstoelen in september in Friesland niet gunstig geweest te zijn. Dat was ook de eerste indruk bij het betreden van het gebied. Waar normaliter al volop aardappelbovisten, amanieten en russula’s staan was het nu leegte. Het voordeel van een grote groep is dat een ieder dan uitwaait en spoedig uit alle hoeken en gaten toch soorten tevoorschijn komen.

Excursie Mandefjild (©Gosse Haga)
Het gewoon hazepootje (Coprinus lagopus) en de gewone heksenboleet (Boletus erythropus) behoorden tot de algemene soorten
die in het eerst deel van de excursie werden gevonden. (©Gosse Haga, 2013)

Op houtsnippers en spaanders werden franjehoeden gevonden die als de satijnsteelfranjehoed (Psathyrella lutensis) gedetermineerd werd, een nieuwe soort voor het gebied.

Het doel van de excursie was uiteindelijk een deel van het gebied dat was ontbost en afgeplagd om weer ruimte te maken voor heide.

Het eerste gedeelte van de excursie door het stuifzandgebied en de aanliggende bossen leverden qua paddenstoelen geen bijzondere soorten op. Een zonnende adder maakte veel goed en wist de aandacht van de groep ruim een kwartier vast te houden. Vermoedelijk is een individuele adder nog nooit zo vaak vereeuwigd, al leek de adder zelf daarover niet bijzonder gecharmeerd.

Het door Schotse Hooglanders begraasde duingebied leverde op de mest wel een verscheidenheid aan soorten op: grote speldenprikzwam (Poronia punctata), het mestkaalkopje (Psilocybe coprophila) en het klein mestplooirokje (Coprinus miser) waren uitbundig aanwezig. Verder was het gewelfd breeksteeltje (Conycybe semiglobata) nieuw voor het gebied.

Het natuurontwikkelingsdeel viel zwaar tegen. Op de keihard uitgedroogde grond wilde niets groeien. Alleen op veel van de de achtergebleven stobben stond de dennenvoetzwam (Phaeolus schweinitzii).

 

De terugweg langs de andere zijde van de Bakkeveensterduinen leverde bijna letterlijk niets op. Pas aan het einde van de wandeling werd nog snel een entoloma-achtige paddenstoel in een bakje gestopt: het bleek de grondhertezwam (Pluteus cinereofuscus) te zijn, een leuke afsluiter van de excursie.

Er werden twee kilometerhokken bezocht: kilometerhok 213-556 leverde 18 soorten op en in kilometerhok 214-566 werden 86 soorten gevonden.

Excursie Mandefjild (©Gosse Haga)
De grote speldeprikzwam (Poronia punctata) is specifiek een mestsoort;
het wit oorzwammetje (Crepidotus variabilis) groeit op het onverteerde strooisel in mest.
(©Gosse Haga, 2013)

14 september 2013 - Driesum en Kollum

De excursie van Paddenstoelen Werkgroep Friesland op 14 september 2013 ging naar twee locaties.

De weersomstandigheden waren de hele ochtend niet gunstig, zeg maar gerust vervelend: het regende behoorlijk. De temperatuur was overigens wel goed. De vijf deelnemers brachten eerst een bezoek aan het Driesumer Bos bij Rinsma-State te Driesum.

Het directe terrein van Rinsma-State is niet toegankelijk, maar daar omheen is het goed wandelen door een lanenstelsel met vooral eik en beuk. Er werden geen spectaculaire paddenstoelen gezien. De opvallendste soorten waren:

Excursie Driesum - Kollum (©Hemmo Muntingh)
De blauwvoetstekelzwam (Sarcodon scabrosus) en de wortelende boleet (Boletus radicans) in het weelderige gras.
(©Hemmo Muntingh, 2013)

Daarna werd nog een kort bezoek gebracht aan de Adje Lambertzlaan te Kollum. Het betrof een fietspad, langs Strobosser Trekfeart, met vooral zomereik in de bermen. Tot opluchting van de excursiegangers werd het droog. Tom van der Kooij wist ons hier nog enkele bijzondere soorten aan te wijzen.

In de eerste plaats stonden er enkele tientallen exemplaren van de wortelende boleet (Boletus radicans). Helaas niet erg fotogeniek: de vruchtlichamen hadden hun beste tijd wel gehad.

Verder stond er een aantal vruchtlichamen van de blauwvoetstekelzwam (Sarcodon scabrosus).

De uitsmijter van de dag was de goudnetboleet (Boletus appendiculatus) Hoewel aan de paddenstoel nog wel alle kenmerken van deze soort te herkennen waren, met name ook het netwerk bovenaan de steel, was ook hier weinig eer te behalen aan het maken van een foto. Slakken hadden de situatie grondig verpest.

In totaal konden er deze ochtend 33 soorten worden genoteerd, verspreid over 3 kilometerhokken.


© Paddenstoelen Werkgroep Friesland

Valid XHTML 1.0!